AI quảng bá nét đẹp bon làng
Một số người lo ngại trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ làm mất đi tính chân thật trong văn hóa, phong tục, tập quán, đời sống của cư dân bản địa Tây Nguyên? Thực tế, AI đang là công cụ hỗ trợ đắc lực cho những người trẻ nơi đây kể các câu chuyện văn hóa của dân tộc mình qua những video ngắn.
Chỉ chưa đầy 10 ngày, kể từ ngày đăng video ca khúc dạng karaoke (ngày 5 - 13/8) lên trang cá nhân của một tài khoản mạng xã hội có nickname PYM Tây Nguyên, ca khúc Dà măt gơboh (Nước mắt tình yêu) đã thu hút hơn 50.000 lượt xem, cùng hàng trăm phản hồi tích cực. PYM Tây Nguyên sử dụng ca sĩ AI và công nghệ AI hỗ trợ phục hồi hình ảnh cũ, xử lý âm thanh, khử tạp âm, tạo chữ K’ho chạy trên nền nhạc... Dà măt gơboh là ca khúc hát về một chuyện tình đẹp nhưng buồn của đôi trai gái người K’ho. “Tôi bị thuyết phục bởi một sự kết hợp tưởng như chẳng ăn nhập gì nhau - âm nhạc mang màu sắc Tây Nguyên và công nghệ AI. Sự kết hợp giữa 2 thứ dường như đối lập ấy lại tạo nên cảm giác vừa quen, vừa lạ, rất cuốn người nghe - xem”, Ka Thim - cô gái người K’ho thuộc thế hệ 9X, giải thích lý do chọn nghe - xem ca khúc Dà măt gơboh.
Bên cạnh ca khúc Dà măt gơboh, PYM Tây Nguyên còn làm nhiều video âm nhạc, giới thiệu các bài hát dân ca của người K’ho, thu hút đông đảo người nghe - xem. Cũng quảng bá nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình qua những video ngắn, chị Ka Mốt ở xã Đam Rông 4 lại đi sâu giới thiệu vẻ đẹp hoa văn thổ cẩm người K’ho. Theo chị Ka Mốt, thổ cẩm không chỉ để may trang phục, nó còn là nhân sinh quan và vũ trụ quan của người K’ho. “Mỗi họa tiết và màu sắc trên thổ cẩm là một mã văn hóa mà tổ tiên người K’ho đã cẩn trọng trao truyền lại cho thế hệ sau thông qua công việc dệt thổ cẩm”, chị Ka Mốt cho biết. “Tôi rất vui vì thấy nhiều người xem video của mình. Trong những người xem video của tôi có cả những người ngoại quốc”, chủ tài khoản mạng xã hội - Konsa Ka Biêng chia sẻ. Nội dung các clip ngắn của chị Konsa Ka Biêng tập trung vào kiến trúc nhà truyền thống của người M’nông còn tồn tại ở huyện Đam Rông cũ.
Với khả năng tiếng Anh siêu đỉnh của mình, chị Ka Bi - người Mạ - đã làm nhiều video dạy tiếng Việt và tiếng Mạ cho người nước ngoài, đồng thời dạy tiếng Anh cho người Việt. Chị Ka Bi bảo, ngôn ngữ là văn hóa, bản thân rất vui khi thấy nhiều người nước ngoài quan tâm đến tiếng Mạ, bên cạnh tiếng Việt. Theo chị Ka Hân ở phường 2 Bảo Lộc, việc nhiều người trẻ bản địa Tây Nguyên chủ động quảng bá văn hóa dân tộc mình qua các video ngắn, đủ các thể loại, từ hình ảnh đến video, từ âm nhạc đến ẩm thực, từ kiến trúc đến dệt thổ cẩm... cho thấy khả năng thích ứng rất nhanh của những người con Tây Nguyên với những tiến bộ công nghệ. Thông qua nền tảng số và công nghệ AI, nhiều rào cản về khác biệt văn hóa đã được loại bỏ, những người trẻ bản địa Tây Nguyên ngày càng tự tin thể hiện nét đẹp văn hóa của dân tộc mình với bè bạn trong, ngoài nước.
Tuy vậy, chị Ka Hân cũng lưu ý, với những video về phong tục, tập quán, người trẻ cư dân bản địa Tây Nguyên cần tham khảo thêm ý kiến của người lớn tuổi hoặc già làng để bảo đảm tính xác thực của phong tục, tập quán, tránh việc vô tình làm sai lệch các giá trị truyền thống. Bởi AI dẫu có vạn năng thì vẫn phụ thuộc vào nguồn dữ liệu. Dữ liệu nguồn không chuẩn, rất dễ dẫn đến những sự nhầm lẫn đáng tiếc.