Giữ hồn văn hóa đại ngàn trong mùa Festival Hoa Đà Lạt

Miệt mài tập luyện, tái hiện phong tục truyền thống

Những ngày này, tại phường Cam Ly - Đà Lạt, không khí tập luyện của các nghệ nhân và đồng bào dân tộc thiểu số diễn ra khẩn trương.

Người tập các động tác múa, người ôn lại lời hát dân ca, người cùng nhau rà soát từng nghi thức trong lễ cưới hỏi truyền thống của người K’Ho Lạch. Mỗi buổi tập là dịp để các thành viên trao đổi, chỉnh sửa, cố gắng tái hiện những nét văn hóa của dân tộc một cách chân thực, sinh động.

Là người trực tiếp hướng dẫn, tham gia phục dựng nghi lễ cưới hỏi của người K’Ho Lạch, già làng Kra Jan K’Mơ, ở phường Lang Biang - Đà Lạt cho biết, trong phong tục truyền thống của người Lạch, khi một gia đình tiến hành việc hỏi cưới, già làng có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nghi thức. Vì vậy, việc tái hiện lễ cưới hỏi trong chương trình lần này không đơn thuần là một tiết mục biểu diễn mà còn là dịp giới thiệu những tập quán được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Để chuẩn bị cho chương trình, các thành viên đã tập luyện gần 3 tháng, duy trì khoảng 2 buổi mỗi tuần. Hơn 30 người cùng tham gia, người lớn tuổi hướng dẫn, người trẻ học hỏi và thực hành từng động tác, lời hát, nghi thức. Đến nay, các nội dung đã hoàn thành khoảng 70%, những phần còn lại tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để kịp biểu diễn vào tháng 12 theo kế hoạch đề ra.

Với già làng Kra Jan K’Mơ, niềm vui lớn nhất là thấy các thành viên có tinh thần trách nhiệm, đến tập đúng giờ, cùng nhau cố gắng vì chương trình chung. Được tham gia một chương trình hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt năm 2026, ông rất phấn khởi, đồng thời cố gắng làm thật tốt phần việc của mình. Bởi đây là dịp để những phong tục của dân tộc mình được giới thiệu rộng rãi, giúp du khách hiểu thêm ý nghĩa của từng nghi thức.

Cùng tham gia tập luyện, chị Kra Jan Glư, ở phường Cam Ly - Đà Lạt chia sẻ, tôi và các thành viên tranh thủ tự tập luyện mỗi ngày, tận dụng cả thời gian nghỉ trưa và những lúc rảnh để hoàn thiện nội dung. Với tôi, việc tham gia biểu diễn không chỉ là niềm vui mà còn là cơ hội để giới thiệu đến công chúng những nét đặc trưng trong phong tục, tập quán, nhất là nghi lễ cưới hỏi của dân tộc mình.

Không chỉ có nghi lễ cưới hỏi, các tiết mục hát dân ca, múa hát và trình diễn cồng chiêng cũng được chuẩn bị công phu. Mỗi nội dung đều đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên, từ trang phục, đạo cụ đến lời ca, động tác và trình tự nghi thức. Qua đó, chương trình hướng đến việc tái hiện không gian văn hóa Tây Nguyên gần gũi, giàu bản sắc, giúp người xem cảm nhận rõ hơn nét đẹp trong đời sống tinh thần của đồng bào K'Ho.

Với chủ đề "Âm vang cồng chiêng - Sắc hoa Cam Ly - Đà Lạt", phường Cam Ly - Đà Lạt tổ chức nhiều chương trình hưởng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026. Các hoạt động văn hóa truyền thống nổi bật được triển khai như: tổ chức trưng bày Không gian văn hóa Tây Nguyên, Không gian văn hóa Cồng chiêng; chương trình nghệ thuật "Âm vang đại ngàn" được tổ chức tại Khu du lịch Cao nguyên Hoa Đà Lạt.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Khu du lịch sinh thái Cao Nguyên Hoa Đà Lạt, phường Cam Ly - Đà Lạt cho biết, đơn vị vinh dự đồng hành, tài trợ 100% kinh phí tổ chức chương trình nghệ thuật “Âm vang đại ngàn” trong 3 ngày, dự kiến phục vụ khoảng 1.500 du khách. Công tác chuẩn bị được triển khai từ sớm, trong đó, việc tập dượt trước khoảng 3 tháng nhằm bảo đảm chương trình diễn ra trang trọng, có sự kết nối giữa các tiết mục và thể hiện đúng bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Nguyên.

Chương trình dự kiến có hơn 100 người tham gia biểu diễn, được xây dựng thành 3 phần gồm: khai mạc, phần lễ và phần hội. Bên cạnh các nghệ nhân, diễn viên tại địa phương, đơn vị còn mời những đoàn nghệ thuật cồng chiêng từ các tỉnh đến giao lưu, biểu diễn, tạo không gian kết nối văn hóa giữa các vùng miền.

Từ sân khấu Festival đến hành trình bảo tồn di sản

Không chỉ được giới thiệu thông qua các chương trình biểu diễn phục vụ du khách, những giá trị văn hóa truyền thống còn được lan tỏa qua các sân chơi nghệ thuật quần chúng.

Mới đây, Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Lâm Đồng tổ chức Liên hoan Dân ca, Dân vũ và Nhạc cổ truyền tỉnh Lâm Đồng lần thứ VIII (mở rộng) năm 2026. Đây là hoạt động chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, đồng thời, hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026.

Liên hoan quy tụ 17 câu lạc bộ với hơn 300 nghệ sĩ, nghệ nhân và diễn viên không chuyên tham gia; trong đó, có 15 câu lạc bộ của tỉnh Lâm Đồng và 2 câu lạc bộ đến từ TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai. Qua các tiết mục dân ca, dân vũ và nhạc cổ truyền, chương trình tạo điều kiện để những người yêu nghệ thuật dân gian gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tôn vinh những làn điệu, điệu múa và nhạc cụ truyền thống đang được gìn giữ trong cộng đồng.

Liên hoan là sân chơi văn hóa, nghệ thuật quần chúng, góp phần duy trì phong trào hát dân ca trong các tầng lớp Nhân dân lao động. Việc mở rộng thành phần tham gia cũng tạo thêm cơ hội giao lưu giữa các câu lạc bộ, địa phương, giúp những giá trị văn hóa truyền thống có điều kiện lan tỏa rộng hơn.

Giám đốc Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Lâm Đồng Trần Đức Hải nhấn mạnh, dân ca và nhạc cổ truyền là những giá trị văn hóa phi vật thể giàu bản sắc, là cầu nối giữa các thế hệ. Trong bối cảnh đời sống hiện đại có nhiều thay đổi, việc tổ chức các hoạt động biểu diễn, giao lưu không chỉ nhằm phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật mà còn góp phần khơi dậy tình yêu di sản, tạo điều kiện để các nghệ nhân truyền lại vốn văn hóa dân gian cho thế hệ trẻ.

Tinh thần ấy cũng có ý nghĩa thiết thực khi mở rộng các hoạt động văn hóa trong khuôn khổ Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026. Nếu sắc hoa tạo nên diện mạo riêng của lễ hội, thì dân ca, dân vũ, nhạc cổ truyền, tiếng cồng chiêng và những nghi lễ truyền thống góp phần làm sâu sắc thêm trải nghiệm của du khách về vùng đất, con người Tây Nguyên.

Sự kết nối giữa lễ hội hoa và các hoạt động văn hóa truyền thống sẽ góp phần tạo nên một Festival giàu bản sắc, nơi vẻ đẹp thiên nhiên hòa quyện cùng chiều sâu văn hóa, con người Lâm Đồng.