Ngày 9/10, Lễ hội Katê năm 2026 của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn giáo sẽ chính thức diễn ra. Những ngày này, tại các địa bàn có đông đồng bào Chăm sinh sống, công tác chuẩn bị đang được khẩn trương hoàn tất, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trước ngày hội lớn.
Sẵn sàng cho ngày hội
Ông Qua Đình Hưng, Thư ký Hội đồng Chức sắc Bàlamôn giáo tỉnh Lâm Đồng cho biết, Katê không đơn thuần là một ngày hội mà là dịp trở về với cội nguồn, tưởng nhớ tổ tiên, các vị thần linh và những người có công với cộng đồng. Lễ hội còn gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi, gia đình hạnh phúc.
Vì vậy, việc chuẩn bị cho lễ hội năm 2026 tại các làng Chăm theo đạo Bàlamôn giáo của tỉnh Lâm Đồng hết sức tươm tất và chu đáo, phản ánh đời sống tinh thần phong phú. Đây cũng là dịp để đồng bào Chăm gặp gỡ, tái hiện các nghi lễ truyền thống, là cơ hội để giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng Chăm đến người dân và du khách.
Xuyên suốt chiều dài lịch sử văn hóa, Katê đã vượt ra khỏi ranh giới của một nghi lễ tôn giáo đơn thuần, trở thành biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.
Những ngày này, khắp các đường làng tại các xã tập trung đông đồng bào Chăm sinh sống như Tuy Phong, Liên Hương, Bắc Bình, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận…, các tuyến đường được vệ sinh, chỉnh trang, hệ thống chiếu sáng được rà soát, phương án bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn giao thông được triển khai.
Đây là những phần việc phục vụ lễ hội, góp phần tạo điều kiện để đồng bào Chăm và du khách tham gia các hoạt động trong không khí vui tươi, an toàn.
Bên cạnh công tác chỉnh trang, các nghệ nhân và vận động viên cũng đang tích cực tập luyện. Tiếng trống paranưng, trống ghi-năng hòa cùng tiếng kèn saranai tạo nên không khí rộn ràng trước ngày hội. Việc luyện tập không chỉ chuẩn bị cho các hoạt động của lễ hội mà còn góp phần trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.
Năm nay, Lễ hội Katê tại Lâm Đồng sẽ diễn ra trong 4 ngày (từ 9 đến 12/10) và được tổ chức trọng điểm tại 2 không gian văn hóa lớn: Di tích tháp Pô Sah Inư (phường Phú Thủy) và Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm (xã Bắc Bình).
Tại di tích tháp Pô Sah Inư, Ban tế lễ cùng các chức sắc tôn giáo những ngày này tất bật họp bàn, phân công nhiệm vụ. Các thanh niên được huy động để dọn dẹp, phát quang khuôn viên quanh tháp.
Mọi nghi thức như nghinh rước y trang nữ thần Pô Sah Inư, mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga-Yoni, mặc trang phục cho bệ thờ Linga-Yoni và đại lễ cúng tạ ơn nữ thần Pô Sah Inư… là những nghi thức quan trọng nhất của lễ hội cũng được các vị chức sắc chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, đảm bảo tính trang nghiêm, đúng phong tục truyền thống, mang đậm dấu ấn tín ngưỡng của cộng đồng Chăm theo đạo BàLaMôn.
Theo ông Trần Đức Dũng, Phụ trách Quản lý tháp Pô Sah Inư, đến thời điểm này, công tác chuẩn bị cho Lễ hội Katê cơ bản đã hoàn thành, mọi công việc được phân công, phân nhiệm rõ ràng.
Ngày mai (9/10), Lễ hội Katê sẽ chính thức diễn ra với rất nhiều hoạt động đặc sắc. Sau phần lễ, sẽ là các trò chơi dân gian và hoạt động giao lưu văn nghệ, tạo không gian để người dân và du khách tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa Chăm trong không khí vui tươi của ngày hội.
Lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm
Lễ hội Katê tại tháp Pô Sah Inư được phục dựng từ năm 2005 và duy trì tổ chức thường niên. Qua gần 2 thập niên, lễ hội ngày càng trở thành một hoạt động văn hóa có sức lan tỏa, không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh của người Chăm, mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân gian, tôn giáo, trở thành điểm nhấn trong đời sống văn hóa, du lịch của địa phương.
Với chủ đề “Lễ hội Katê - Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”, Lễ hội Katê năm nay có rất nhiều hoạt động bên lề, đặc biệt Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Bảo tàng Cổ vật Mũi Né (phường Mũi Né) tổ chức không gian trưng bày chuyên đề với khoảng 100 hiện vật tiêu biểu, cùng nhiều hình ảnh, tư liệu quý về tháp Chăm.
Ông Nguyễn Ngọc Ẩn, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật ở Mũi Né cho biết, thông qua không gian trưng bày tại lễ hội, chúng tôi kỳ vọng di sản văn hóa Chăm sẽ tiếp cận người dân và du khách theo một cách trực quan, sinh động nhất.
Bên cạnh đó, còn có các hoạt động đặc trưng của đồng bào Chăm như trình diễn nghề gốm thủ công, dệt thổ cẩm, giới thiệu bánh gừng truyền thống của người Chăm, văn nghệ dân gian Chăm… Ngoài ra, năm nay Lễ hội Katê còn tổ chức triển lãm chuyên đề “Sắc màu văn hóa Chăm” và cuộc thi viết chữ Chăm truyền thống. Những hoạt động này giúp người dân và du khách tiếp cận văn hóa Chăm một cách chân thực và sống động nhất.
Điều làm nên sức hấp dẫn của Katê chính là sự kết hợp giữa không gian di tích, nghi lễ tín ngưỡng và mang màu sắc văn hóa Chăm. Người đến dự không chỉ chứng kiến một nghi lễ được tái hiện mà có thể cảm nhận rõ hơn đời sống văn hóa đang được cộng đồng thực hành và gìn giữ.
Sư cả Thường Xuân Hữu, Chủ tịch Hội đồng Chức sắc Bàlamôn giáo tỉnh cho biết, những năm qua, nhờ có sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn giáo trong tỉnh có nhiều thay đổi tích cực. Bà con an tâm lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo, phấn đấu vươn lên làm giàu chính đáng; xây dựng gia đình an vui hạnh phúc, động viên nhau sống tốt đời, đẹp đạo.
Các lễ hội truyền thống hàng năm, trong đó Lễ hội Katê tại các di tích đền, tháp luôn được các ngành chức năng và chính quyền địa phương quan tâm hỗ trợ kinh phí và bảo đảm an ninh trật tự, tạo được niềm tin về tín ngưỡng tâm linh cho cộng đồng tín đồ và thu hút đông đảo du khách cùng tham gia ngày hội.
Sư cả Thường Xuân Hữu, Chủ tịch Hội đồng Chức sắc Bàlamôn giáo tỉnh
Từ những giá trị được trao truyền trong cộng đồng, Lễ hội Katê năm 2026 tiếp tục khẳng định sức sống của di sản Chăm trong đời sống đương đại, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Lâm Đồng và tạo thêm điểm nhấn cho du lịch địa phương.
