Phường Lang Biang - Đà Lạt: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Nâng cao đời sống văn hóa cộng đồng

Từ bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng đến khai thác tiềm năng du lịch văn hóa, phường Lang Biang - Đà Lạt đang từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Với 23,4% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), phường Lang Biang - Đà Lạt là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào K’ho và các dân tộc Tây Nguyên. Nổi bật là Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên cùng hệ thống lễ hội truyền thống, sử thi, dân ca, dân vũ, nghề dệt thổ cẩm, nghề làm rượu cần, nhạc cụ dân tộc và kho tàng tri thức dân gian. Những năm qua, địa phương đã triển khai nhiều hoạt động bảo tồn, phục dựng lễ hội, duy trì cồng chiêng, bảo tồn nghề truyền thống và quảng bá văn hóa gắn với phát triển du lịch. Từ giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào DTTS, người dân đã dần khai thác hoạt động du lịch hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống văn hóa cộng đồng.

Hiện nay, địa phương có 11 câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng với hơn 200 nghệ nhân tham gia biểu diễn, truyền dạy và phục vụ du lịch, trong đó có những CLB cồng chiêng gia đình. Ra đời từ năm 1998 trong phong trào “Xây dựng thôn, buôn văn hóa; CLB Gia đình văn hóa”, nhóm Cồng chiêng CLB Gia đình văn hóa là sự tiếp nối giữa các thế hệ trong hành trình bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cộng đồng. Ông Păng Ting Mút - Trưởng nhóm cồng chiêng CLB Gia đình văn hóa cho hay: “Trải qua gần ba thập kỷ hình thành và phát triển, các thành viên CLB luôn vận động con cháu tích cực lưu giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng, bởi đó là “phần hồn” của dân tộc và là báu vật của cha ông để lại. Cũng từ việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng thông qua phục vụ du lịch, đời sống vật chất và tinh thần người dân được nâng cao”.

Cùng với văn hóa cồng chiêng, các nghề truyền thống như: dệt thổ cẩm, làm rượu cần, chế tác nhạc cụ, đan lát truyền thống tiếp tục được phường Lang Biang - Đà Lạt duy trì và gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Sản phẩm văn hóa được quảng bá tại các sự kiện văn hóa, du lịch và chương trình xúc tiến thương mại, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong bảo tồn văn hóa

Xác định bảo tồn văn hóa không chỉ là nhiệm vụ gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Đảng ủy phường Lang Biang - Đà Lạt đã cụ thể hóa nhiệm vụ bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong các chỉ thị, nghị quyết. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định đột phá về phát triển dịch vụ - du lịch chất lượng cao gắn với công nghiệp văn hóa và nông nghiệp là 1 trong 5 khâu đột phá. Bên cạnh đó, Đảng ủy phường đã ban hành Nghị quyết về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống con người Lang Biang - Đà Lạt giai đoạn 2025 -2030 và những năm tiếp theo; chỉ đạo UBND phường ban hành “Phép ứng xử con người Lang Biang - Đà Lạt trên địa bàn phường”. Ngoài ra, nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống luôn được cụ thể hóa trong nghị quyết chuyên đề về phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng hàng năm để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn phường Lang Biang - Đà Lạt đã có những bước chuyển biến căn bản. Từ phương thức bảo tồn thụ động, khép kín sang phương thức bảo tồn chủ động, tích cực gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Địa phương từng bước ứng dụng công nghệ vào bảo tồn và quảng bá văn hóa thông qua hình ảnh, video, mạng xã hội và mã QR. Các lễ hội, hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, liên hoan văn hóa ẩm thực và các trò chơi dân gian, sản phẩm OCOP và điểm đến du lịch được giới thiệu trên các nền tảng số, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận của người dân và du khách.

Theo bà Nguyễn Thị Cẩm Giang, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Lang Biang - Đà Lạt, thông qua chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, các giá trị văn hóa truyền thống được quảng bá rộng rãi hơn, tạo điều kiện phát triển du lịch văn hóa và nâng cao vị thế của địa phương. Công tác bảo tồn văn hóa trên địa bàn đã từng bước chuyển từ phương thức truyền thống sang kết hợp với ứng dụng công nghệ số, góp phần giữ gìn bản sắc, phát huy giá trị di sản và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Kể từ khi sáp nhập đến nay, phường đã thu hút được hơn 4,6 triệu lượt khách du lịch với doanh thu đạt trên 700 tỷ đồng; thu ngân sách nhà nước đạt trên 300 tỷ đồng.

“Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào bảo tồn, quản lý và quảng bá di sản là yêu cầu tất yếu, góp phần đưa văn hóa đến gần hơn với cộng đồng và nâng cao hình ảnh địa phương. Đối với phường Lang Biang - Đà Lạt, nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào K’ho và Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, việc bảo tồn và phát huy di sản gắn với chuyển đổi số có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết. Quá trình này không chỉ góp phần số hóa, lưu giữ và quảng bá rộng rãi di sản đến bạn bè quốc tế mà còn tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy du lịch văn hóa phát triển. Qua đó xây dựng phường Lang Biang - Đà Lạt thật sự trở thành nơi “Đáng đến, xanh, thân thiện và giàu bản sắc”, góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa, chuyển đổi số và phát triển bền vững”, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Lang Biang - Đà Lạt Nguyễn Thị Cẩm Giang cho biết.