Thăm Di tích Căn cứ kháng chiến Khu VI

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, miền đất xa xôi, heo hút này từng là căn cứ Khu ủy Khu VI lãnh đạo phong trào cách mạng, góp phần làm nên mùa xuân đại thắng.

Căn cứ kháng chiến

Tháng 5/1961, Khu VI được thành lập, gồm các tỉnh: Đắk Lắk, Tuyên Đức, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. Đây là địa bàn chiến lược, nối liền duyên hải Nam Trung Bộ với Nam Tây Nguyên, nằm giữa hai chiến trường lớn Khu V và Nam Bộ. Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu VI (trực thuộc Trung ương Cục miền Nam) đã chỉ đạo phong trào cách mạng, xây dựng lực lượng và mở hành lang chiến lược chi viện cho miền Nam.

Do sự khốc liệt của chiến tranh, địa bàn đóng căn cứ của các cơ quan Khu ủy cũng thay đổi để bảo đảm an toàn, bí mật và kịp thời chỉ đạo các chiến dịch. Khu vực huyện Cát Tiên (tỉnh Lâm Đồng) là một trong những căn cứ của Khu ủy Khu VI trong thời gian từ năm 1963 - 1966. Dưới sự lãnh đạo của Khu ủy, quân và dân Khu VI, các dân tộc Mạ, Raglai, K’ho, S’tiêng, M’nông… đã vượt qua muôn vàn gian khó, từng bước xây dựng lực lượng, đoàn kết chiến đấu, phá ấp chiến lược, mở rộng vùng giải phóng tạo nên thế trận vững chắc, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung.

Với những dấu ấn lịch sử sâu đậm, năm 2010, Căn cứ Khu VI - Cát Tiên, được công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia. Cũng trong năm này, Tỉnh ủy Lâm Đồng cùng các tỉnh thuộc Khu VI cũ đã tổ chức khởi công tu bổ, tôn tạo khu di tích với 23 hạng mục tạo nên một tổng thể hài hòa giữa lịch sử và thiên nhiên.

Những kỷ vật kể chuyện

Di tích Căn cứ kháng chiến Khu VI rộng gần 50 ha với Tượng đài, nhà trưng bày, phục dựng 10 nhà làm việc (Khu ủy, Quân khu), 4 hồ nước, lối đi nội khu, rừng cảnh quan... Tượng đài “Khu VI anh hùng” trên đỉnh đồi trung tâm, đài hoa như nâng một ngòi bút vươn cao như ghi tạc chiến công vào nền trời xanh thẳm. Từ đây nhìn ra bốn bề khoáng đạt, rừng cây, đồng lúa, cảm nhận rõ rệt sự hồi sinh của vùng đất này.

Nhà trưng bày với hơn 250 hình ảnh, tư liệu, hiện vật, kỷ vật giản dị như tái hiện cuộc sống chiến đấu tại căn cứ trong những năm tháng đói cơm, lạt muối. Đó là sổ công tác, tài liệu của đồng chí Trần Lê - Bí thư Khu ủy; là ống nhòm; màn muỗi; rựa của ông Đinh Minh Chuông; máy ảnh của ông Nguyễn Thế Liên; ca, thước kẻ của ông Nguyễn Thanh Hiếu; danh sách liệt sĩ do bà Nguyễn Thị Thiêng ghi chép đợi ngày thống nhất sẽ liên lạc với gia đình từng đồng đội đã hi sinh; chiếc cưa của ông Phan Đình Thu sử dụng để làm lán trại…

Chiến trường Khu VI ác liệt, địa bàn rộng, thế trận “cài răng lược”, địch - ta xen kẽ khiến cuộc chiến luôn căng thẳng. Tận dụng địa hình rừng núi, quân và dân đã sáng tạo nhiều cách đánh độc đáo, sử dụng vũ khí thô sơ nhưng hiệu quả như bẫy chông, bẫy đá, xoa đưa, ná tự động, lao… những sáng tạo ấy góp phần quan trọng ngăn bước quân thù, bảo vệ căn cứ.

Đó còn là những vũ khí được sử dụng như: B40, B41, carbin, AR15… cùng các vật dụng thu được từ địch đã trở thành phương tiện chiến đấu, sinh hoạt như: ca, bidong, dù làm tấm đắp, màn. Những hiện vật như những chứng tích sống động về một thời khói lửa.

Đó là hình ảnh học tập, lao động sản xuất phục vụ chiến trường; những giây phút thư giãn, sinh hoạt của các chiến sĩ trong căn cứ; lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Khu ủy Khu VI tại chiến khu; đoàn công tác Khu ủy Khu VI vượt sông Đồng Nai trong chuyến công tác...

Hồi sinh ở chiến khu xưa

Đi trên những con đường quanh co, ngồi dưới những lán trại đơn sơ, bên những sườn đồi, cảm giác như từng gốc cây, ngọn cỏ, những cánh rừng, bờ suối, đâu đâu cũng in đậm dấu chân, hơi ấm của thế hệ đi trước từng sống và chiến đấu nơi này.

Không còn là một vùng rừng thiêng nước độc, những cánh rừng cháy sém bởi bom đạn năm xưa đã nhường chỗ cho ruộng lúa, vườn điều, ruộng dâu. Màu xanh cây trái trải dài bên sông Đồng Nai. Anh Trịnh Thế Lực (TP Hồ Chí Minh) bày tỏ: “Về thăm căn cứ cách mạng Khu VI, được tìm hiểu lịch sử, chiến tích xưa. Từ gần 60 năm trước, ở nơi này, cha ông ta đã hi sinh tuổi thanh xuân, mồ hôi, xương máu, ngày đêm đối mặt với kẻ thù. Tôi cảm thấy vô cùng xúc động và biết ơn các thế hệ đi trước đã chiến đấu anh dũng vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất”.

7 năm qua, Di tích Căn cứ kháng chiến Khu VI đã đón hàng chục ngàn du khách, đây là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu quê hương đất nước, là nơi về nguồn của thế hệ trẻ các trường học trong và ngoài tỉnh. Ai đặt chân đến đây cũng đều chung một niềm xúc động, tự hào và biết ơn.

Bà Phùng Thị Kim Liên (xã Cát Tiên 2) bày tỏ: “Tôi vô cùng khâm phục thế hệ cha anh đã chiến đấu, hi sinh để cho đất nước ta có cuộc sống ấm no, hạnh phúc như ngày hôm nay. Tôi rất tự hào khi mình được sống và chứng kiến sự đổi thay từng ngày trên mảnh đất chiến khu xưa”.

Căn cứ Khu VI hôm nay, giữa không gian xanh mát, lịch sử hòa cùng thiên nhiên như nhắc nhớ về một thời gian khổ, để mỗi chúng ta càng thấy rằng cái giá của hòa bình là không rẻ chút nào.